(145) De ziekenhuisfusie van 2010

In maart 2009 gaf de Nederlandse Mededingingsautoriteit toestemming aan de ziekenhuizen in Vlissingen en Goes om te fuseren. De voorwaarde was dat de zorg niet duurder mocht worden dan elders, dat er op Walcheren een intensive care en spoedeisende hulp aanwezig zouden zijn en dat het ziekenhuis operatiekamers en andere faciliteiten aan nieuwe zorgaanbieders beschikbaar moest stellen. In oktober 2009 hadden de twee ziekenhuizen de voorwaarden verwerkt in een nieuw plan. Dat kwam erop neer dat het ziekenhuis in Vlissingen helemaal zou verdwijnen, er in de Mortiere in Middelburg een nieuw ziekenhuis zou komen, dat de dagbehandeling in Zierikzee kon blijven bestaan en dat Goes het hoofdvestiging zou worden. De reacties waren wisselend. Een deel van de actievoerders was redelijk tevreden omdat de 24-uurszorg en de spoedeisende hulp zou blijven. Een ander deel vond dat de zorg op Walcheren toch nog teveel werd uitgekleed. Het personeel van de ziekenhuizen was verdeeld. Desondanks werd de fusie doorgezet: op 1 januari 2010 werden alle documenten getekend en gingen de twee ziekenhuizen samen verder onder de nieuwe naam Admiraal de Ruyter Ziekenhuis, ADRZ.

De eerste jaren verliepen niet voorspoedig. Er werd verlies geleden en er was zelfs sprake van een dreigend faillissement. Vooral de vestiging in Goes was hieraan debet. Daarnaast scoorde het fusieziekenhuis niet al te hoog in de landelijke ranglijsten: in 2011 werd de 79ste plaats bereikt in de top-100 en in 2013 de 77ste. In 2012 stond ADRZ op de 60ste plaats van de 80 ziekenhuizen voor wat betreft de gewogen sterftecijfers, met tien procent meer dan het landelijk gemiddelde. Ter vergelijking: Zorgsaam in Terneuzen stond op de achtste plaats met 16 procent minder sterfte dan het landelijk gemiddelde.  Dankzij een forse bezuinigingsoperatie werd het financiële gevaar voorlopig afgewend en lukte het de organisatie om in 2014 te stijgen naar de 33ste plek in de landelijke ranglijst van ziekenhuizen. Inmiddels zijn de organisaties fysiek verder in elkaar opgegaan en zijn de meeste onderdelen geconcentreerd in Goes. Binnen twee à drie jaar zal het gehele ziekenhuis in Vlissingen, inclusief het Radiotherapeutisch Instituut, zijn verdwenen.

Voor de gemeenten Vlissingen, Middelburg en Veere lijkt de fusie rampzalig. Samen vormen de steden een verzorgingsgebied van meer dan 100.000 inwoners, waar in de zomermaanden nog eens tienduizenden vakantiegangers kunnen worden bijgeteld. In een dergelijk gebied lijkt een volwaardig ziekenhuis geen overbodige luxe, temeer omdat de gemiddelde leeftijd in alle drie de gemeenten voortdurend stijgt. De vraag kan worden gesteld waarom het Vlissingse gemeentebestuur zich heeft neergelegd bij de ontmanteling van het ziekenhuis. Formeel behoort de ziekenhuiszorg niet tot de taken van een gemeente. Dat geldt wel voor het scheppen van voorwaarden voor de vestiging van organisaties die de stad tot een aantrekkelijke woonomgeving kunnen maken. Een nieuw ziekenhuis kan daarbij wellicht een optie zijn.

Afbeelding: Bezoek aan het nieuwe ziekenhuis Bethesda door koningin Wilhelmina en Prins Hendrik in april 1931 (Fotocollectie, Gemeentearchief Vlissingen)

Het boek Kapers, Vissers, Arbeiders. Vlissingen 700 jaar stadsrechten, geschreven door Peter van Druenen,  is te koop of te bestellen bij alle boekhandels in Nederland.