(44) Souburg: veel ouder dan Vlissingen

Vlissingen is op zijn vroegst ontstaan in 1134, het jaar waarin het hele eiland Walcheren werd overstroomd en er een nieuwe korte getijdenkreek ontstond op het zuidelijkste puntje van het eiland. Langs die kreek werd het eerste dorp Vlissingen gebouwd.

Dat lijkt oud, maar Souburgers zullen hier hartelijk om lachen. Dit dorp, in 1964 ingelijfd bij Vlissingen omdat de stad in noordelijke richting wilde uitbreiden, is veel en veel ouder en heeft haar wortels in de negende eeuw, toen er op Walcheren verschillende burchten werden gebouwd om de bevolking te beschermen tegen invallen van de Noormannen. In het noorden van het eiland lag de Duinburcht, het latere Domburg, in het midden was de Burcht waaruit Middelburg zou voortkomen en in het zuiden verrees de Zuidburcht, nu Souburg. In tegenstelling tot de eerste twee plaatsen is de laatste bewaard gebleven: het terrein naast de Nederlands-hervormde kerk. Ze behoort tot de vroegste verdedigingswerken in Nederland.  In de eerste helft van de middeleeuwen waren er om dit terrein wallen van gemiddeld drie meter hoog opgeworpen. Hierop stonden waarschijnlijk puntige palen. De doorsnede van de burcht was ongeveer 150 meter. Als extra bescherming was er mogelijk nog een gracht om het complex gebouwd. In de burcht zelf was waarschijnlijk weinig bebouwing. Er woonden nauwelijks mensen zodat er van een dorp geen sprake was. Het was vooral bestemd als vluchtplaats voor de in de omgeving wonende boeren. Wanneer het gevaar was geweken, keerden ze weer terug naar hun boerderijen.

Nadat de Noormannen waren verdwenen raakte ook de burcht buiten gebruik. Het eerste echte dorp met de naam Souburg was West-Souburg, dat in het begin van de elfde eeuw ontstond en uitgroeide tot een van de hoofdparochies van Walcheren. Het dorp Vlissingen was in de twee eerste eeuwen van haar bestaan ondergeschikt aan deze parochie. Oost-Souburg zou pas in de dertiende eeuw een echt dorp worden en viel ook onder het bestuur van haar westelijk gelegen naamgenoot. De twee dorpen werden in 1835 samengevoegd. In 1966 volgde de inlijving bij  Vlissingen. De Souburgse burcht is in 1994 gereconstrueerd en valt nog steeds in volle glorie te bewonderen.

Afbeelding: De burcht in Oost-Souburg (Bron: Eigen collectie auteur)