(90) Stad van zeehelden

Ondanks het feit dat de zeventiende eeuw voor Vlissingen behoorlijk welvarend was, veranderde er in de stad na 1613 nagenoeg niets meer. Vlissingen was in de eerste dertien jaar van die eeuw uitgebreid met nieuwe woonwijken en drie nieuwe havens en daar zou het tweehonderd jaar lang bij blijven. Men kon tussen 1572 en 1713 profiteren van de Gouden Eeuw, die vooral de Hollandse steden vooruithielp in de vaart der volken, maar het bleef in de Scheldestad bij het oppikken van de kruimels. Daar kwam nog bij dat de Vlissingse havens meer en meer werden gebruikt als thuisbasis voor de nationale marine waardoor er steeds minder plaats was voor schepen die waren gericht op de handel.

Waar Vlissingen zich in de Gouden Eeuw wél mee onderscheidde was het, vergeleken met de rest van de Nederland, onevenredig aantal nationale zeehelden dat de stad kon voortbrengen. Dit gold in absolute zin, maar zeker in relatieve zin, omdat Vlissingen met 6.000 inwoners nog steeds een kleine stad was, na Middelburg met 27.000 en Zierikzee met 10.500, de derde van Zeeland en de negenentwintigste van Nederland. Hoewel de nadruk in de geschiedschrijving is komen te liggen op de persoon van Michiel de Ruyter, zijn er vierentwintig andere zeehelden te noemen die in de buurt kwamen, gelijk waren of waarvan de daden zelfs groter waren dan die van de enige zeeheld die in Vlissingen een standbeeld heeft gekregen.

Hieronder staan de zeehelden in volgorde van de tijd waarin ze hun heldendaden verrichtten: respectievelijk in de periodes 1572-1600 en 1600-1700.

Vlissingse zeehelden 1572-1600:
1. Ewout Pietersz Worst
2. Bouwen Ewoutsz
3. Adriaan Cornelisz.
4. Jan de Moor
5. Joos de Moor
6. Evert Heindricxssen
7. Cornelis Claasz

Vlissingse zeehelden 1600-1700:
8. Cornelis Geleynsen
9. Jan Evertsen
10. Marinus Hollaer
11. Joost Bankert
12. Pieter Adriaensen Ita
13. Maerten Thyssen
14. Johan Gysseling
15. Jan Evertsen
16. Cornelis Evertsen
17. Adriaan Bankert
18. Cornelis Evertsen
19. Michiel Adriaenszoon de Ruyter
20. Carel van de Putte
21. Jan Erasmus Reyning
22. Cornelis Evertsen
23. saac Rochussen
24. Engel de Ruyter
25. Geleyn Evertsen

Zij vochten als leidinggevende mee in maar liefst 36 zeeslagen. Opvallend is dat de meeste, 18, niet plaatsvonden in de Tachtigjarige Oorlog, maar tijdens de drie Engelse Oorlogen in de tweede helft van de zeventiende eeuw. Na 1713 was het afgelopen met het Vlissingse zeeheldendom. Er waren in de achttiende eeuw weinig internationale conflicten die tot grootschalig machtsvertoon leidden en de Vlissingse zeehelden die er waren, kwam uit Frankrijk. Maar daarover later meer.

Afbeelding: Niet alleen over Michel de Ruyter werden boeken geschreven. Zo verscheen er in 1691 een boek over de Vlissingse kaper, avonturier en ontdekkingreiziger Jan Erasmus Reining (Bron: D. van der Sterre, Zeer aanmerkelijke reysen gedaen door Jan Erasmus Reyning, Amsterdam 1691)